Twee meter hoog zijn en tóch nog kind heten: een giraffekalf flikt het gewoon. Bij de geboorte weegt zo’n jong al 50 tot 100 kilo. Daarmee is de giraffe meteen een dier dat alle gevoel voor schaal in de war schopt. En wacht maar tot je hoort wat een volwassen exemplaar op de weegschaal zet.
Hoe zwaar is een giraffe?
Het gewicht van een giraffe loopt flink uiteen. Dat hangt af van geslacht, leeftijd en individu. Een volwassen mannetje weegt grofweg tussen de 500 en 1930 kilo. Vaak kom je uit op ongeveer 800 tot 1200 kilo. Vrouwtjes zijn lichter, maar nog altijd indrukwekkend: 400 tot 1180 kilo, met veel dieren ergens tussen 550 en 900 kilo.
Dat verschil zie je ook meteen terug in hun bouw. Mannetjes zijn meestal forser. Hun kop oogt met de jaren ruwer, mede door gevechten met andere mannetjes. Die huidbedekte botuitsteeksels op de kop, de ossiconen, worden dikker en kaler. Oude stiergiraffen krijgen soms extra benige bulten op de schedel. Dat geeft ze het uiterlijk van een dier dat al heel wat duwen en klappen heeft uitgedeeld.
Wie zich afvraagt hoe zwaar een giraffe is, krijgt dus geen simpel getal. Het is eerder een flinke bandbreedte. Maar zelfs aan de lichte kant blijft het een zwaargewicht.
Die lange nek is nog gekker dan hij lijkt
Bij een giraffe kun je lengte en massa niet los van elkaar zien. Een mannetje wordt meestal 3,9 tot 5,5 meter hoog. Uitschieters halen 6 meter. Vrouwtjes blijven meestal tussen 3,5 en 4,7 meter, soms tot 5 meter.
De nek steelt daarbij alle aandacht. Die kan tot 2,5 meter lang worden. Toch heeft een giraffe, net als bijna alle andere zoogdieren, maar 7 nekwervels. Precies evenveel als jij. Alleen zijn die wervels hier veel langer. Elke nekwervel kan tot 28 centimeter meten.
Dat is zo’n feit waardoor een giraffe ineens nog vreemder wordt. Van een afstand zie je vooral “lang”. Van dichtbij besef je pas hoe slim dat lichaam in elkaar zit.
En dan het hart. Dat kan tot 11 kilo wegen en ongeveer 60 centimeter lang zijn. Geen overbodige luxe, want bloed moet helemaal omhoog naar de hersenen. Bij zo’n torenhoog dier is dat geen klein klusje.
Een pasgeboren giraffe begint al op formaat
Bij veel dieren denk je bij een jong aan iets dat in twee handen past. Bij een giraffe werkt dat anders. Een kalf is bij de geboorte al 1,8 tot 2 meter hoog. Dat is ongeveer de lengte van een volwassen mens, maar dan op dag één.
Nog opvallender: zo’n jong staat vaak binnen een uur op zijn poten. De volgende dag kan het al rennen. Dat moet ook wel. In het leefgebied van giraffen lopen roofdieren rond zoals leeuwen, luipaarden, gevlekte hyena’s, krokodillen en Afrikaanse wilde honden. Vooral jonge dieren zijn kwetsbaar.
Volgroeid zijn giraffen rond hun vierde jaar, al groeien ze vaak nog door tot ze 5 tot 7 jaar oud zijn. Vrouwtjes worden geslachtsrijp rond 3 tot 4 jaar. Mannetjes meestal rond 4 tot 5 jaar.
Dat snelle begin past perfect bij hun leven in open landschap. Er is weinig tijd om klein en hulpeloos te blijven.
Eten tussen de doorns? Geen probleem
Zo’n groot lijf vraagt veel brandstof. Een giraffe eet per dag ongeveer 60 tot 65 kilo voedsel. Op het menu staan vooral bladeren, scheuten, bloemen, vruchten en bast van bomen en struiken. Vooral acacia’s zijn geliefd, maar ook mimosa en wilde abrikoos worden gegeten.
Het mooiste gereedschap van dit dier is de tong. Die kan tot 50 centimeter lang worden en heeft een blauwpaarse kleur. Daarmee trekt een giraffe handig bladeren tussen doorns vandaan. Dat ziet er bijna achteloos uit, alsof die stekels er voor de sier zitten.
Die tong is bovendien goed beschermd tegen fel zonlicht. Handig, want urenlang tussen zonnige takken eten is voor een giraffe heel normaal.
Soms vertonen giraffen ook osteofagie: ze kauwen dan op botten. Dat klinkt vreemd, maar het is bekend gedrag bij deze soort.
Slapen doen ze verrassend weinig
Bij een dier van meer dan een ton verwacht je misschien lange dutten in de schaduw. Toch slapen giraffen opvallend weinig. In totaal rusten ze vaak maar 1,5 tot 5 uur per dag. Dat gebeurt meestal in korte periodes, vaak staand.
Dat korte slapen past bij een dier dat in open terrein leeft. Op savannes, graslanden en in open bos is het handig om alert te blijven. Giraffen komen voor in grote delen van Afrika ten zuiden van de Sahara, onder meer in gebieden met veel acacia’s.
Ook drinken doen ze minder vaak dan veel mensen denken. Ze kunnen lang zonder direct water, omdat ze veel vocht uit bladeren halen. Er zijn waarnemingen dat ze langer dan een maand zonder drinken kunnen.
Alleen al het beeld van zo’n reus die bijna non-stop op de been blijft, maakt de soort bijzonder.
Gevechten met de nek zijn geen showtje
Wie ooit twee mannetjes heeft zien “necken”, vergeet dat niet snel. Ze zwaaien hun nek als een zware slinger en delen harde klappen uit. Daarbij telt massa mee. Een zwaarder en sterker dier heeft voordeel.
Die gevechten gaan om dominantie en om toegang tot vrouwtjes. Het ziet er bijna traag uit, tot je beseft hoeveel kracht erachter zit. Een lange nek is hier niet alleen handig om bladeren te plukken. Het is ook een wapen.
Mannetjes leven soms in vrijgezellengroepen of trekken alleen rond. Vrouwtjes zie je vaker met jongen. Giraffen leven meestal in losse groepen van 6 tot 12 dieren, soms tot 40. De samenstelling wisselt geregeld. Vandaag sta je tussen deze buren, morgen tussen andere.
Dat losse sociale leven verrast veel mensen. Het zijn geen dieren met één vaste kudde waarin iedereen altijd bij elkaar blijft.
Hun vlekken zijn niet zomaar mooi
Een giraffe herken je meteen aan het vlekkenpatroon. Toch heeft niet elke giraffe dezelfde tekening. Elk dier heeft een uniek patroon, een beetje zoals een vingerafdruk. Dat maakt het voor onderzoekers handig om individuen uit elkaar te houden.
Die vlekken zijn niet alleen fraai. Ze helpen ook bij camouflage in open bos en savanne. Tussen licht, schaduw, takken en struiken valt een giraffe minder hard op dan je zou denken. Dat klinkt bijna ongelooflijk voor een dier van 5 meter hoog, maar in het juiste landschap werkt het echt.
Van dichtbij vallen nog meer details op. De voorpoten zijn iets langer dan de achterpoten. Vrouwtjes hebben vaak nog haar op de ossiconen. Oudere mannetjes ogen juist kaler en zwaarder gebouwd.
En dan de trap. Een giraffe kan zich fel verdedigen. Een harde schop kan voor een roofdier dodelijk zijn. Dat verklaart meteen waarom volwassen dieren minder vaak worden aangevallen dan kalveren.
Groot dier, grote rol in het landschap
Giraffen zijn meer dan wandelende uitkijktorens. Door bladeren, scheuten en vruchten te eten, beïnvloeden ze de groei van bomen en struiken. Ze verspreiden ook zaden. Daarmee spelen ze een rol in hun leefgebied, ook al zie je dat niet in één oogopslag.
Mensen kijken al heel lang gefascineerd naar giraffen. Ze duiken op in Afrikaanse kunst en waren bekend bij oude beschavingen zoals de Egyptenaren en de Meroe-Nubiërs. Tegenwoordig zijn ze voor veel mensen hét safaridier dat je meteen herkent, zelfs op grote afstand.
Toch gaat het niet overal goed met giraffen. Habitatverlies en versnippering zetten populaties onder druk. Ook stroperij, conflicten met mensen, ziekte, droogte en klimaatverandering spelen mee. Wie een giraffe ziet, kijkt dus niet alleen naar een wonderlijk dier, maar ook naar een soort die bescherming nodig heeft.
Als een giraffe niet fit oogt
Lijkt een giraffe in een opvang, dierentuin of bij gehouden dieren sloom, eet hij slecht of vertoont hij andere klachten, laat dan een dierenarts meekijken. Bij gezondheidsproblemen hoort altijd professioneel advies. Zelf dokteren of gokken op de oorzaak is geen goed idee.
FAQ
Hoe zwaar wordt een giraffe?
Een volwassen mannetje weegt ongeveer 500 tot 1930 kilo. Een vrouwtje zit meestal tussen 400 en 1180 kilo.
Hoe groot is een giraffe?
Mannetjes worden meestal 3,9 tot 5,5 meter hoog, met uitschieters tot 6 meter. Vrouwtjes worden vaak 3,5 tot 4,7 meter hoog.
Wat eet een giraffe?
Giraffen eten vooral bladeren, scheuten, bloemen, vruchten en bast van bomen en struiken, vaak van acacia’s.
Hoe lang slaapt een giraffe?
Meestal maar 1,5 tot 5 uur per dag, vaak in korte dutjes en regelmatig staand.
Hoe oud wordt een giraffe?
In het wild worden giraffen vaak 20 tot 25 jaar oud. In gevangenschap kunnen ze ouder worden, soms 28 tot 38 jaar.
